< Medyada Vakfımız
İstanbul'un Tarihi ve Kültürel Mirasını Korumaya Çağrı
Mimar Mektup Dergisi Ekim 2003
UNESCO'nun, İstanbul'u "Tehlikede Olan Dünya Mirası Listesi"ne alacağını açıklamasının ardından oluşturulan İstanbul Kültür Mirasını İzleme Komitesi bir çağrı metni yayımladı. "Bu planın önemli bir parçası olan yasal düzenlemeler, merkezî yönetimin destek ve işbirliği ile yapılabilir" denilerek konuyla ilgili görüşlerini almak üzere bir görüşme talebiyle 3 Eylül 2003 tarihinde Kültür ve Turizm Bakanı'na da iletilen metni sunuyoruz.
Bizler, UNESCO'nun İstanbul'a Dünya Kültür Mirası Kriterlerine uyması için 1 Şubat 2004'e kadar süre tanıdığını açıklaması üzerine bir eşgüdüm grubu oluşturarak bu konuda olumlu sonuçlar üretmek amacıyla bir İstanbul Kültür Mirasını İzleme Komitesi kurmuş bulunuyoruz.
Türkiye, UNESCO Genel Kurulu'nca 1972 yılında onaylanan Dünya Kültürel ve Doğal Mirasının Korunması Sözleşmesi'ni 1983 yılında kabul etti. 1985 yılında da İstanbul'un Tarihi Yarımada bölgesi (Zeyrek, Süleymaniye, Surlar ve Sultanahmet çevresi özellikle vurgulanarak) "Dünya Kültür Mirası Listesine" alındı.
Ancak Türkiye, Tarihi Yarımada'ya ilişkin "Dünya Kültür Mirası Kriterlerine" uymadı. UNESCO, birkaç kez ilgilileri bu konuda uyardı. İhmal ve yıkım nedeniyle yitirilen evlerin neden olduğu doku kaybı ve özellikle Zeyrek ve Süleymaniye mahallelerindeki kayıpların artması üzerine Türkiye'ye "sarı kart" gösterdi. UNESCO, uyarılarının dikkate alındığını gösteren düzenleme ve çalışmalar yapılmazsa İstanbul'u "Tehlikede Olan Dünya Mirası Listesi"ne alacağını açıkladı.
UNESCO'nun bu uyarısını haklı buluyor ve bu uyarıya katılıyoruz. Ancak bu uyarıyı bir ceza ya da "bir kentin gözden çıkarılması" olarak kabul etmiyor, İstanbul'u koruma, tehlikeden kurtarma yolunda hep birlikte çalışma için bir araç olarak görüyoruz.
İstanbul'un acilen bir Koruma İmar Planına ihtiyacı var. Bu bir uzmanlık işi. Planların ya da yasal çerçevenin yeterliliği ve uygunluğu da bir uzmanlık işi.
İstanbul'un yıkılmaya yüz tutmuş tarihî yapılarının kurtarılması gerekiyor. Bu bir proje işi, finansman sorunu.
İstanbul'un bir yasaya ya da yasalar manzumesine ihtiyacı var.
Halka rağmen kültürel mirasımızı korumamız olanaksız. Tüm İstanbul'un korunması halkımızın ilgisine, desteğine ve sahiplenmesine bağlı. Ayrıca İstanbulluların, kültürel mirasa sahip çıkmanın ev sahiplerine, mahalleliye ve tüm İstanbullulara gelecekte bir "zenginlik" olarak döneceğini de bilmeleri gerekiyor.
Kentin tarihî ve kültürel mirasının korunmasına halkın katılımı çerçevesinde her düzeyde sivil toplum kuruluşları ile birlikte çalışma alışkanlığının yaratılması da önemli.
Bunlar önümüzdeki ivedi görevler.
Hedefimiz 1 Şubat 2004 tarihine kadar Tarihi Yarımada'nın korunmasına yönelik bir eylem planı oluşturulması için tüm ilgililerin bir araya geldiği, şeffaflıkla çalışılabilecek bir ortam yaratmaktır. Başarı, birlikte bir eylem planı oluşturarak bu planı hayata geçirebilmemizle mümkündür.
Bu nedenle İstanbul'un kalbinin, Tarihi Yarımada'nın tarihî ve kültürel mirasını yaşatmak amacıyla "İstanbul Kültür Mirasını İzleme Komitesi" üyeleri olarak aşağıda imzası bulunan bizler tüm resmî makamları, belediyeleri, üniversiteleri, sivil toplum örgütlerini, bu konuda katkı sağlamak isteyen herkesi bu çağrıyı desteklemeye ve birlikte çalışmaya davet ediyoruz.
ÇEKÜL (Çevre ve Kültür Değerlerini Koruma ve Tanıtma Vakfı) Yönetim Kurulu Başkanı Prof. Dr. Metin Sözen
Doğal Hayatı Koruma Derneği Yönetim Kurulu Başkan ı Prof. Dr. Neriman Özhatay
ICOMOS (Uluslararası Anıtlar ve Sitler Konseyi) Türkiye Başkanı Prof. Dr. Zeynep Ahunbay
İnsan Yerleşimleri Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Korhan Gümüş
İstanbul Kültür ve Sanat Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Şakir Eczacıbaşı
İstanbul Politikalar Merkezi Danışmanı Fikret Toksöz
Kültür Bilincini Geliştirme Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Faruk Pekin
Türkiye Ekonomik ve Toplumsal Tarih Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Orhan Silier
TMMOB Mimarlar Odası Genel Başkanı Yücel Gürsel
Mimar Mektup Dergisi Ekim 2003 |
